Circulaire redeneringen

Ik ben het boek “Naar alle onwaarschijnlijkheid” aan het lezen van Klaas Landsman. Daarin beschrijft de schrijver hoe de wetenschap en filosofie, maar ook het geloof, omgaan met onzekerheden.

drs. Robert de Jong



We hebben allemaal wel eens een cumuluswolk gezien die lijkt op een mannetje of een hondekop. Zo mag dat ook een bergformatie zijn op de planeet Mars die op een gezicht lijkt. (Er zijn er diversen). En wat dacht je van “de hand” die de NASA’s Chandra X-ray satelliet gevonden heeft. Dat kan toch geen toeval zijn? Ook zag de astronoom Haltop Arp links en rechts van grote moeder-sterrenstelsels twee kleinere bolvormige sterrenstelsels en verklaarde dat als een tweetal weggeschoten sterrenstelsels vanuit de kern van het central sterrenstelsel. Hij kreeg geen groot gehoor. De rest van de wetenschap vond dat dit quasars waren, waarbij het toeval was dat je veelvuldig een quasar links en rechts van een groot sterrenstelsel vond. (Het was geen lenswerking trouwens). Als dit toeval is dan heeft Arp gelijk, en anders de meeste overige wetenschappers.

                                                     

In het heelal zijn er ook een groot aantal natuurconstanten en gebeurtenissen die nu precies goed uitvielen om ervoor te zorgen dat jij deze tekst kunt lezen. Als 1 van deze ongeveer 40 gebeurtenissen en of fundamentele eigenschappen van het universum een klein beetje anders zouden zijn, dan was de mens nooit ontstaan. Binnen de religie wordt dit wel gezien als dat het heelal gefinetuned is door een externe actor. Ofwel de kans dat er een mens zou ontstaan met bewustzijn om te begrijpen dat er een heelal bestaat, is uitzonderlijk klein en dus is dit voor hen het bewijs dat dit universum alleen kan bestaan als er een externe actor met voorbedachte rade mee bezig is geweest. Het alternatief om hier uitlegging aan te geven, zonder de religie daarbij te betrekken is het multiversum idee, waarbij ervan uit gegaan wordt dat er miljarden heelal ontstaan en één daarvan voldeed (met al die 40 aspecten) en daar wonen wij in.

De schrijver van het boek maakt korte metten met beide ideeën. Hij beredeneert dat het bestaan van een God of Allah een aanname is evenals het idee van het multiversum. En daardoor kun je dit niet toepassen op onze bijzondere kosmos. Het is voor de schrijver een circulaire redenering:

  • Het universum kent heel veel eigenschappen die allemaal tegelijk een bepaalde waarde of uitkomst moeten hebben, zodat het heelal geschikt is om sterren in te laten ontstaan, maar ook dat de Aarde geschikt is voor de mens. (Mercurius is dat b.v. nbiet). Dat is geen toeval, maar juist het bewijs dat er een multiversum of een Ontwerper moet zijn. En dat multiversum of die Ontwerpen zorgde voor ons bijzondere heelal.

Daar komt bij dat de mens de denkfout maakt dat wij centraal staan in dit heelal. Ook dat is een mensenmaaksel en een aanname. Het heelal kan er net zo goed zijn zonder ons.

Ik was net aan het wennen dat je kunt beredeneren dat je die conclusie NIET kunt trekken. Lees ik een sterrenkundig nieuwtje waarin ik deze circulaire redenering ook ervaar:

Er is onderzoek gedaan naar de meest nabije supernova explosies rondom de Aarde die in het verleden hebben plaats gevonden. Daaruit bleek dat het leven op Aarde zoals we dat kennen gekoppeld is aan deze supernova-explosies. Weet daarbij dat de wetenschap worstelt met de vraag waar de elementen op Aarde zwaarder dan waterstof en helium vandaan komen. Alleen supernova’s maken en verspreiden deze elementen in de interstellaire ruimte. En dus zal de wetenschap het aan elkaar koppelen.

Meer lezen van drs. Robert de Jong:

Robert de Jong studeerde van 1982 tot en met 1988 Astronomie aan de Universiteit van Utrecht. Nadat hij zijn opleiding heeft voltooid neemt zijn carrière een verrassende wending. Hij kiest voor de ICT gaat werken voor het softwarebedrijf Baan. Binnen dit bedrijf, dat later zou worden overgenomen door de Amerikaanse software gigant Infor begint hij als programmeur en groeit hij door tot Senior Solution Architect. Zijn liefde en passie voor het vak Astronomie heeft hij echter nooit verloren.
In 1998 start hij samen met een aantal waarneem vrienden Sterrenvereniging Astra Alteria in Putten. Al snel neemt hij de rol van Voorzitter voor zijn rekening en in die hoedanigheid probeert hij het prachtige vak sterrenkunde voor een groter publiek toegankelijk te maken. Robert is een ‘kar trekker’ pur sang. Hij mobiliseert vrijwilligers, organiseert lezingen en waarneemavonden, stelt cursussen en lesmateriaal samen, ontwikkeld een website en ledenportaal bezoekt scholen en weet als geen ander de media te bereiken. De vereniging groeit dan ook flink onder zijn leiding en ontplooit zelfs activiteiten in Ede. In 2010 wordt Sterrenvereniging Astra Alteria, werkzaam in de regio Gelderland: Noordwest-Veluwe en Gelderse Vallei, door het bestuur van de KNWS als nieuwe erkend. Door zijn vele werkzaamheden in het buitenland is Robert de afgelopen jaren meer naar de achtergrond getreden, maar is nog steeds een ambassadeur van de vereniging.

Afdrukken E-mailadres