E-mailAfdrukkenExport ICS

Lezing Putten: Supernovae

Evenement

Lezing Putten: Supernovae
Titel:
Lezing Putten: Supernovae
Wanneer:
ma, 28. oktober 2019, 20:00 h - 22:00 h
Locatie:
Hof van Putten - Putten, Gelderland
Categorie:
Lezing

Omschrijving

Supernovae

Edwin Mathlener

Op het eerste gezicht ziet de sterrenhemel er onveranderlijk uit, dit in tegenstelling tot onze eigen wereld. Maar al in het verre verleden zagen astronomen soms plotseling een ster opvlammen, een nieuwe ster of ‘nova’, die het ideale beeld van de hemel verstoorde.

Nu weten we dat sterren reusachtige gasbollen zijn, die in hun binnenste energie opwekken door kernfusiereacties. Het grootste deel van hun leven verbranden sterren waterstof en veranderen ze uiterlijk niet zo veel. Dat verandert echter drastisch als de waterstof in de kern opraakt en een ster andere energiebronnen moet aanboren. Een ster zwelt dan op tot rode reus of rode superreus. De lichtere rode reuzen (tot ca. 8 zonsmassa’s) verliezen in die tijd veel massa en zullen eindigen als witte dwergster. De zwaardere rode superreuzen zullen uiteindelijk als ‘supernova’ exploderen waarbij een neutronenster of zwart gat kan ontstaan.

Tot 1987 hadden we nog nooit een supernova gezien voordat deze tot ontploffing kwam. Maar op 24 februari 1987 werd de sterrenkundige wereld verrast door een heldere supernova in de Grote Magelhaense Wolk. Deze ster was al eerder bestudeerd en bleek vreemd genoeg een blauwe superreus te zijn geweest. Juist vanwege dit afwijkende gedrag weten we nu veel meer supernovae.

In deze lezing leert u alles over supernovae en wat wij daar nu van weten.

De Krabnevel, ook bekend als M1, is een supernovarest in het sterrenbeeld Stier (Taurus).

Sinds mijn kindertijd ben ik in sterrenkunde geïnteresseerd. Als tiener werd ik lid van de Jongerenwerkgroep voor Sterrenkunde (JWG) en de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde (KNVWS). Na de middelbare school heb ik sterrenkunde gestudeerd in Utrecht. Na afronding van deze studie, in 1988, ben ik niet doorgegaan als wetenschapper, maar ben ik - na een klein intermezzo als leraar - gaan werken bij een wetenschappelijke uitgeverij. Daar heb ik diverse technische functies gehad en van 1998 tot eind 2009 ben ik daar vooral betrokken geweest bij de ontwikkeling en implementatie van webapplicaties. 

Parallel aan mijn studie en werk ben ik altijd actief geweest met het organiseren van sterrenkundige activiteiten en het populariseren van sterrenkunde. Ik ben bestuurlijk actief geweest in JWGKNVWS,Stichting 'De Koepel'Stichting Universum en Sonnenborgh - museum & sterrenwacht

Van eind 2009 tot eind 2013 was ik in dienst van Stichting 'De Koepel', een informatiecentrum over sterrenkunde, weerkunde en ruimte-onderzoek. Tot half 2012 was ik directeur van deze stichting en nadat 'De Koepel' een beoogde fusie startte met Sonnenborgh - museum & sterrenwacht ben ik aangebleven als Manager Publicaties, o.a. als hoofdredacteur van Zenit (een functie die ik in 1993-1996 ook al eens vervulde). 
'De Koepel' heeft m.i.v. 2014 haar activiteiten gestaakt en haar uitgaven ZenitSterrengids en later ook Sterren & Planeten zijn voortgezet door Stip Media in Alkmaar. Dat was voor mij ook het moment om na 25 jaar te stoppen als redacteur van Zenit. Wel werk ik nog steeds mee aan deSterrengids (sinds 2011) en Sterren & Planeten(sinds 1992). 

In april 2014 ben ik opnieuw begonnen bij de wetenschappelijke uitgeverij waar ik vroeger werkte en sterrenkunde is nu voor mij weer een ontspannende nevenactiviteit. Zo ben ik nog steeds actief als vrijwilliger van Sonnenborgh, o.a. als rondleider en cursusdocent.   
Meer info op  https://www.edwinmathlener.nl/  
 


Locatie

Locatie:
Hof van Putten
Straat:
Harderwijkerstraat 14
Postcode:
3881 EH
Plaats:
Putten
Provincie:
Gelderland
Land:
Netherlands